Èdè Ànàgó náà kò fi ni parun



 

Ẹ ku deedee asiko yìí, mo ki gbogbo ọmọ Oduduwa kaakiri agbaye

Burasili ni orílẹ̀-èdè ni eyiti aláwọ̀ dúdú pọ́ jù agbaye lehin orilẹ̀-èdè Naijiria lọ.  

Pùpọ́ ninu olugbe ti ilẹ̀ yìí wa bi ni idilé ti ọmọ Afirika.

Boya nitori ipo yìí, díẹ̀ ninu èdè ati àsà ajogunba latodo àwọn bàbá nlá wa tabi ìyá nlá wa ń tẹ́siwaju  gidi lode oni.  

O kere jù, èdè abinibi mẹ́ta lati atilẹ̀ba ilẹ̀ aláwọ̀ dúdú, ń tẹ́siwaju lo ni ode oni ni ibatan ẹsin abinibi. Èdè Ànàgó jẹ́ ọkan laarin èdè wọ̀nyí

Mo toro gafara lọwọ́ gbogbo yin, ọmọ ìyá aláwọ̀ dúdú, fún aise deede mi. Má binu si mi latari ohun ti mo yoo sọ, ṣùgbọ́n, laisi iyemeji, èdè Ànàgó, lẹyin èdè Pọtugi, ti ló kù ti wọn n sọ ju ni Orílẹ̀-èdè yìí.  

Ni aye atijọ́, paapaa ni ìlú Salvador, ti o jẹ́ Olú-ìlú ipinlẹ̀ Baííà, èdè Ànàgó náà di gẹgẹ bi Língua Franca ti ọpọlọpọ ọmọ ilẹ̀ Afirika fún, laibikita ti ẹ̀yà ara wọn. 

Ni ode oni a npe èdè Ànàgó bi èdè Yorùbá.

Ṣe o mọ wipe nitori pàtàkì àṣà ati èdè Yorùbá, ipinlẹ̀ Baííà o to yan gẹgẹbi Olú-ìlú Yorùbá fún gbogbo Ilẹ̀ Amẹ́rika? Bẹ̀ẹ́ ni, ni osù kefa ọdún 2018, Ooni ti Ile-Ifẹ Kabiyesi Ọba Adeyeye Enitan Ogunwusi II sabewo ìlú Burasili. Lara ni ipinlẹ̀ Baííà, ni ọjọ́ 10, oun funraraarẹ̀ ti o kede pe Ipinlẹ̀ náà ni yoo di Olu-ìlú Yorùbá fún agbaye Amẹ́rika pata pata. 

So, jẹ ki a kọ́ àwọn ọmọ wa ní èdé àti àṣà Yorùbá.


Comentários

Postar um comentário

Postagens mais visitadas deste blog

Ẹ kaabọ̀ si Kilombo Kingoma náà, akọkọ ilẹ̀ ibilẹ̀ Afirika ni okeere

Imagem
  Ìlú wo lo gb ọ Yorùbá jùl ọ ni oríl ẹ̀ èdè Brasil? Ìlú náà ti ọ̀pọ̀ ènìyàn ń pé ní ìlú Bahia. Orúkọ̀ mi ni Adelson Adewale de Brito ti ọpọlọpọ ènìyàn mọ̀ si Ọ̀mọ̀wé Adelson tabi Mọ̀wé Adelson tabi Mawo Adelson. Mo ki gbogbo ilé, Mo ki awon baba nla wá, Mo ki, awon Ìyá nlá wa. Oduduwa Mo juba! Mo ki awon omo iya fún ajoyo yìí. Mo b ẹ È ṣ ù Ẹ l ẹ́ gbára, ki ó fún wa ni ọ̀ na ti o dará, ti o si ye kooro. Jẹ́ ki a ki Èṣù ni ṣaaju ki a sọ̀rọ̀ nipa ohunkohun ninu èto wa loni: Ago, Mo júbà Èṣù,Èṣù, Mo júbà Mo ki Ẹlẹ́gbára ti won ri ajagbọn wa ti o farasin Araketu náà ti o ń sọ̀rọ̀ ń sọ̀rọ̀ Èṣù jinnijinni Kò gba Laroye! Ni ọjọ́ m ọ kandinlogun o ṣ ù Ẹrẹ́nà yìí   lára abẹwo ìgbà keji si orílẹ̀-èdè Brasil, Ọọ̀ni Ile-Ifẹ náà, Ọba Adeyẹye Ogunwusi Ọjaja keji wa si ìlú Lauro de Freitas ni ipinl ẹ̀ Bahia lati s ọ̀ Kilombo Kingoma náà lel ẹ̀ g ẹg ẹ bi ak ọkọ il ẹ̀ ibil ẹ̀ Afirika ni okeere. Ni oruko temi ati loruko gbogbo ọmọ  ìlú Lauro de Freita...
Leia mais

Ìtàn òrìṣà Ṣàngó ti a ranti nínú ìjọsìn wa apa keji

Imagem
  Gẹgẹbi ọba, ó lágbára gan o si ni igboyà, ó máa lọ ko ijà kaakiri agbegbe yẹn. Ó fẹ́ràn lati maa fi agbára rẹ̀ han àwọn ènìyàn. Ìtàn sọ fún wa pé ni igba kan, Ṣàngó lo da ìjà silẹ̀ láàárín àwọn ìjòyè meji kan ni ìlú rẹ̀. Ikórìíra dá dá dá sí í pọ̀ débi pé ọ̀kan pa èkeji. Ọ̀pọlọ́pọ̀ àwọn olugbe Ọ̀yọ ri ohun buburu ti ọba náà ti ṣe lori àwọn ọkunrin meji yìí. Nitori idi eyi wọ́n dide ọ̀tẹ̀ si aláde. Iye eeiyan ti alaifẹ́ si ọ̀ba náà dagba gidi gan an to fa rúdurùdu wa ti mbẹ ni ìlú Ọ̀yọ. Nikẹhin, Ṣàngó ri agbára iṣelu ijọba tirẹ̀ padanu patapata mọ. Koda ó kò ri ilé duro tabi ri ènìyàn lati tù u ninu. Itan sọ fún wa pé Ṣàngó ro´nu ara rẹ̀ gan titi kò ri ohun kankan ti o le ṣe lati yanju ipo rẹ̀, ó wa yà sì ìdí igi àyàn kan. Ọba náà pokunso. Ibi naa eiyití ẹmí Sàngó kuro ninu ilé aye lati lọ sì ọ̀dọ̀ Oduduwa, o wà nítòsí ìlú kan tí orúkọ rẹ̀ ń jẹ́ Kosò, ti o wa kò jinna si Ọ̀yọ. Lati igba náà ni àwọn ọ̀tá Ṣàngó sì wípè “Ọba sọ” l...
Leia mais

Ògún Lakaye Osìn imọlẹ̀

Imagem
Ẹ ku deedee asiko yìí eyin ọmọ Ànàgó atata ! Ṣe alaafia ni? Ọjọ́ oni ni ọjọ́ ì ṣẹ́ gun ni ilẹ̀ àwa ọmọ Yoruba atata, Ní  ọjọ́ ìṣẹ́gun a ń b ọ́ Òrìṣà Ògún Ògún yè, pàtàkì ori Láàárin gbogbo iranṣe Olodumare! Orúkọ̀ temi ni Olukọ Agba Adelson de Brito ti ọ̀pọ̀ eeyan mọ̀ sì Mawo Adelson. Ọmọ ẹya Ànàgó ni mi,   ọmọ Oduduwa ni mi. Mo ki gbogbo ọmo ìyá Yorùbá kaakiri agbaye. Ògún ni òrìṣà ìbílẹ̀ ti daabo àwọn jagunjagun, àwọn ọdẹ, àwọn alágbẹ̀dẹ , àwọn onímọ̀ ẹ̀rọ, àti àwọn awakọ̀ ní ẹkùn ilẹ̀ Yorùbá. Àwọn ọmọlẹ́yìn ẹ̀sìn ìbílẹ̀ Yorùbá lè búra láti sọ òtítọ́ ní ilé ẹjọ́ nípa “fi ẹnu kò irin kan ní orúkọ Ògún.” Àwon awakọ̀ gbe amuleto Ògún lati dena ijamba ọkọ̀.  Ní ìlú wa lode oni a n bọ Ògún ni olúkúlùkù ilé ẹ̀sìn ìbílẹ̀ òrìṣà ti a ń pé ni Kandọnbilẹ́ (Candomblé). Mo tún j ẹ́ olori ẹsin ibilẹ̀ vodun kan lati il ẹ̀ ij ọba atij ọ́ Dahomy ti a ń pé ni Jeje. Ninu ẹsin Dahomey yìí, Gu ni vodun ti ogun ati ọlọrun alabojuto ti àwọn alagbẹdẹ ati à...
Leia mais